| James Gordon Brown | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 20 lutego 1951 Glasgow |
 Zjednoczonego królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej |
|
| Okres urzędowania | od 27 czerwca 2007 |
| Przynależność polityczna | Partia Pracy |
| Poprzednik | Tony Blair |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
 Kolekcja cytatów w Wikicytatach |
|
James Gordon Brown (ur. 20 lutego 1951 w Glasgow) – brytyjski polityk, premier Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej od 27 czerwca 2007 r., lider Partii Pracy od 24 czerwca 2007 r., były minister finansów Wielkiej Brytanii (2 maja 1997 – 27 czerwca 2007). Od 1983 r. jest członkiem Izby Gmin. W latach 1983-2005 reprezentował okręg wyborczy Dunfermline East w Fife w Szkocji, a od 2005 r. okręg wyborczy Kirkcadly and Cowdenbeath.
Spis treści |
edytuj Wczesne lata życia
Przyszły premier Wielkiej Brytanii urodził się w Govan, dzielnicy Glasgow, aczkolwiek niekiedy media podają jako jego miejsce urodzenia Giffnock w hrabstwie Renfrewshire, gdzie jego rodzice mieszkali w tym czasie. Gordon Brown jest synem Johna Ebenezera Browna i Elizabeth. Gordon ma dwóch starszych braci – Johna i Andrew. Dzieciństwo spędził w Kirkcaldy. Wykształcenie odebrał w Kirkcaldy West Primary School. Ponieważ odbywał naukę w specjalnym przyspieszonym trybie ukończył szkołę dwa lata wcześniej. Następnie rozpoczął naukę w Kirkcaldy High School, a po jej ukończeniu, w wieku 16 lat, rozpoczął studia historyczne na Uniwersytecie w Edynburgu.
Już od wczesnej młodości zmagał się z chorobą oczu, a w wyniku wypadku w czasie studenckiego meczu rugby stracił wzrok w lewym oku. W 1972 r. ukończył uczelnię z tytułem magistra. Następnie doktoryzował się, pisząc pracę pt. "Partia Pracy i polityczne przemiany w Szkocji w latach 1918-1922". Tytuł doktorski uzyskał w 1982 r.
Po ostatecznym zakończeniu nauki Gordon Brown został rektorem Uniwersytetu w Edynburgu. Redagował gazetę "The Red Paper on Scotland". Jednocześnie wykładał w Edynburgu oraz w College of Technology w Glasgow. Następnie przez pewien czas pracował jako dziennikarz w telewizji szkockiej. W 1986 r. opublikował biografię Jamesa Maxtona, jednego z bardziej znanych polityków Niepodległej Partii Pracy. Pierwszy raz wystartował w wyborach do Izby Gmin w 1979 r. lecz przegrał w swym okręgu z kandydatem konserwatystów Michaelem Ancramem.
edytuj Początek kariery politycznej
Do parlamentu Brown dostał się w 1983 r. z okręgu Dunfermline East jako reprezentant Partii Pracy, wówczas znajdującej się w opozycji. W 1985 r. został mówcą partyjnym na temat przemysłu i handlu. W latach 1987-1989 był naczelnym sekretarzem skarbu w gabinecie cieni, a następnie także ministrem handlu i przemysłu w gabinecie cieni. W 1992 t. został mianowany w gabinecie cieni Kanclerzem Skarbu.
W 1994 r., po nagłej śmierci Johna Smitha, lidera Partii Pracy, Brown był potencjalnym kandydatem na jego następcę. Jednak w wyniku dżentelmeńskiej umowy z Tonym Blairem w restauracji Granita w Islington, zgodził się nie występować przeciw jego kandydaturze, zyskując w zamian obietnicę zupełnej kontroli i kształtowania polityki partii w sferze ekonomii. Na swoim stanowisku w gabinecie cieni Brown działał na rzecz przedstawienia swojej osoby jako kompetentnego kandydata na "właściwego" Kanclerza Skarbu.
edytuj Kanclerz Skarbu
W rezultacie sukcesu wyborczego Partii Pracy, Brown 2 maja 1997 r. objął stanowisko Kanclerza Skarbu. Już na początku zaskoczył ekonomistów, przyznając Bankowi Centralnemu niezależność operacyjną w polityce monetarnej, co według konserwatystów miało być pierwszym krokiem przybliżającym Wielką Brytanię do tworzonej właśnie strefy euro.
Brown prowadził rozważną politykę podatkową. Jednak w czasie jego rządów, na co wskazuje raport OECD, dochody państwa z tytułu wpływów podatkowych wzrosły z poziomu 39,9% PKB w 1997 do 42,4% PKB w 2006 i to wskutek aktywności rządu, a nie wzrostu ekonomicznego.
Głównym osiągnięciem Browna było utrzymanie stabilnego wzrostu gospodarczego i obniżenie poziomu bezrobocia w kraju. Według danych OECD, średni wzrost gospodarczy w Wielkiej Brytanii w latach 1997-2006 wyniósł 2,7%, wobec 2,1% dla całej Unii Europejskiej. Bezrobocie zaś w 2006 wyniosło 5,5% (średnia UE 8,1%) wobec 7% w 1997.
edytuj Premier Wielkiej Brytanii
10 maja 2007 Tony Blair zapowiedział rezygnację z funkcji premiera. Brown był jednym z kandydatów na jego następcę. Jego konkurentem był John McDonnell. Do 17 maja obaj kandydaci musieli zgłosić swoje kandydatury popierane przez ponad 12,5% członków Partii Pracy. Ten wymóg spełnił tylko Brown i 17 maja uzyskał nominację Partii Pracy na jej nowego lidera i przyszłego premiera. 24 czerwca 2007 r., na zjeździe partii w Manchesterze, został wybrany nowym liderem. 27 czerwca 2007 r. królowa Wielkiej Brytanii Elżbieta II powołała Gordona Browna na stanowisko premiera rządu Jej Królewskiej Mości. Następnego dnia premier podał skład swojego gabinetu.
Brown często zgłaszał propozycje przeniesienia kilku prerogatyw Korony na parlament, np. prawa do wypowiadania wojny i aprobowania nominacji na najwyższe urzędy. Parlament miał uzyskać prawo do ratyfikacji umów międzynarodowych oraz mieć większy wpływ na służby specjalne.
W polityce zagranicznej Brown utrzymał zaangażowanie Wielkiej Brytanii w wojnę w Iraku, aczkolwiek w wygłoszonym w czerwcu 2007 r. przemówieniu Brown zapowiedział, że "wyciągnie wnioski" z błędów popełnionych w Iraku. Brytyjski premier nadal utrzymuje bliskie stosunki ze Stanami Zjednoczonymi.
edytuj Życie prywatne
Brown 3 sierpnia 2000 r., po czterech latach znajomości, poślubił Sarę Macaulay (ur. w październiku 1963 r.), z zawodu specjalistkę public relations. Ślub odbył się w North Queensferry w Fife. 28 grudnia 2001 r. urodziła się im pierwsza córka, Jennifer Jane, lecz niestety po kilkunastu dniach 8 stycznia 2002 zmarła. Drugie dziecko, syn John, przyszedł na świat 17 października 2003 r., a 17 lipca 2006 r. urodził się kolejny syn, James Fraser, u którego w listopadzie 2006 r. została zdiagnozowana mukowiscydoza.
edytuj Zobacz też
edytuj Linki zewnętrzne
- HM Treasury – Rt Hon Gordon Brown MP, Chancellor of the Exchequer
- 10 Downing Street – Chancellor of the Exchequer, The Rt Hon Gordon Brown MP
- Profil polityka w Portalu Spraw Zagranicznych
Oliver Stanley • Rab Butler • Hugh Gaitskell • Harold Wilson • James Callaghan • Reginald Maudling • Edward Heath • Iain Macleod • Roy Jenkins • Denis Healey • Robert Carr • Geoffrey Howe • Denis Healey • Peter Shore • Roy Hattersley • John Smith • Gordon Brown • Kenneth Clarke • Peter Lilley • Francis Maude • Michael Portillo • Michael Howard • Oliver Letwin • George Osborne
John Baker • Walter Mildmay • John Fortescue • Lord Dunbar • Julius Caesar • Fulke Greville • Richard Weston • Lord Barrett • Lord Cottington • Lord Culpepper • Edward Hyde • Lord Shaftesbury • John Duncombe • John Ernle • Lord Delamere • Richard Hampden • Charles Montagu • John Smith • Lord Carleton • John Smith • Robert Harley • Robert Benson • William Wyndham • Richard Onslow • Robert Walpole • Lord Stanhope • John Aislabie • John Pratt • Robert Walpole • Samuel Sandys • Henry Pelham • William Lee • Henry Bilson Legge • George Lyttelton • Henry Bilson Legge • Lord Mansfield • Henry Bilson Legge • Lord Barrington • Francis Dashwood • George Grenville • William Dowdeswell • Charles Townshend • Lord North • John Cavendish • William Pitt Młodszy • John Cavendish • William Pitt Młodszy • Henry Addington • William Pitt Młodszy • Henry Petty • Spencer Perceval • Nicholas Vansittart • Frederick Robinson • George Canning • Lord Tenterden • John Charles Herries • Henry Goulburn • Lord Althorp • Lord Denman • Robert Peel • Thomas Spring Rice • Francis Baring • Henry Goulburn • Charles Wood • Benjamin Disraeli • William Ewart Gladstone • George Cornewall Lewis • Benjamin Disraeli • William Ewart Gladstone • Benjamin Disraeli • George Ward Hunt • Robert Lowe • William Ewart Gladstone • Stafford Northcote • William Ewart Gladstone • Hugh Childers • Michael Hicks-Beach • William Vernon Harcourt • Randolph Churchill • George Goschen • William Vernon Harcourt • Michael Hicks-Beach • Charles Ritchie • Austen Chamberlain • Herbert Henry Asquith • David Lloyd George • Reginald McKenna • Andrew Bonar Law • Austen Chamberlain • Robert Horne • Stanley Baldwin • Neville Chamberlain • Philip Snowden • Winston Churchill • Philip Snowden • Neville Chamberlain • John Simon • Kingsley Wood • John Anderson • Hugh Dalton • Stafford Cripps • Hugh Gaitskell • Rab Butler • Harold Macmillan • Peter Thorneycroft • Derick Heathcoat-Amory • Selwyn Lloyd • Reginald Maudling • James Callaghan • Roy Jenkins • Iain Macleod • Anthony Barber • Denis Healey • Geoffrey Howe • Nigel Lawson • John Major • Norman Lamont • Kenneth Clarke • Gordon Brown • Alistair Darling
Robert Walpole • Lord Wilmington • Henry Pelham • Książę Newcastle • Książę Devonshire • Książę Newcastle • Lord Bute • George Grenville • Lord Rockingham • Lord Chatham • Książę Grafton • Lord North • Lord Rockingham • Lord Shelburne • Książę Portland • William Pitt Młodszy • Henry Addington • William Pitt Młodszy • Lord Grenville • Książę Portland • Spencer Perceval • Lord Liverpool • George Canning • Lord Goderich • Książę Wellington • Lord Grey • Lord Melbourne • Książę Wellington • Robert Peel • Lord Melbourne • Robert Peel • John Russell • Lord Derby • Lord Aberdeen • Lord Palmerston • Lord Derby • Lord Palmerston • Lord Russell • Lord Derby • Benjamin Disraeli • William Ewart Gladstone • Lord Beaconsfield • William Ewart Gladstone • Lord Salisbury • William Ewart Gladstone • Lord Salisbury • William Ewart Gladstone • Lord Rosebery • Lord Salisbury • Arthur Balfour • Henry Campbell-Bannerman • Herbert Henry Asquith • David Lloyd George • Andrew Bonar Law • Stanley Baldwin • Ramsay MacDonald • Stanley Baldwin • Ramsay MacDonald • Stanley Baldwin • Neville Chamberlain • Winston Churchill • Clement Attlee • Winston Churchill • Anthony Eden • Harold Macmillan • Alec Douglas-Home • Harold Wilson • Edward Heath • Harold Wilson • James Callaghan • Margaret Thatcher • John Major • Tony Blair • Gordon Brown
W Izbie Gmin: Keir Hardie • Arthur Henderson • George Nicoll Barnes • Ramsay MacDonald • Arthur Henderson • William Adamson • John Robert Clynes • Ramsay MacDonald • Arthur Henderson • George Lansbury • Clement Attlee • Hugh Gaitskell • George Brown • Harold Wilson • James Callaghan • Michael Foot • Neil Kinnock • John Smith • Margaret Beckett • Tony Blair • Gordon Brown
W Izbie Lordów: Lord Haldane • Lord Parmoor • Lord Ponsonby of Shulbrede • Lord Snell • Lord Addison • Lord Jowitt • Lord Alexander of Hillsborough • Lord Longford • Lord Shackleton • Lord Shepherd • Lord Peart • Lord Cledwyn of Penrhos • Lord Richard • Lady Jay of Paddington • Lord Williams of Mostyn • Lady Amos • Lady Ashton • Lady Royall
W dniu powstania
Margaret Beckett • Tony Blair • David Blunkett • Gordon Brown • David Clark • Robin Cook • Jack Cunningham • Alistair Darling • Ron Davies • Donald Dewar • Frank Dobson • Harriet Harman • Lord Irvine of Lairg • Mo Mowlam • John Prescott • Lord Richard • George Robertson • Clare Short • Chris Smith • Gavin Strang • Jack Straw • Ann Taylor
Późniejsi członkowie gabinetu
Nick Brown • Stephen Byers • Geoff Hoon • Lady Jay of Paddington • Helen Liddell • Peter Mandelson • Alun Michael • Alan Milburn • Paul Murphy • John Reid • Andrew Smith
W dniu powstania
Hilary Armstrong • Margaret Beckett • Tony Blair • David Blunkett • Gordon Brown • Stephen Byers • Charles Clarke • Robin Cook • Alistair Darling • Patricia Hewitt • Geoff Hoon • Lord Irvine of Lairg • Tessa Jowell • Helen Liddell • Alan Milburn • Estelle Morris • Paul Murphy • John Prescott • John Reid • Clare Short • Andrew Smith • Jack Straw • Lord Williams of Mostyn
Późniejsi członkowie gabinetu
Lady Amos • Hilary Benn • Paul Boateng • Lord Falconer of Thoroton • Peter Hain • Alan Johnson • Ruth Kelly • Ian McCartney
W dniu powstania
Lady Amos • Hilary Armstrong • Margaret Beckett • Hilary Benn • Tony Blair • David Blunkett • Gordon Brown • Des Browne • Charles Clarke • Alistair Darling • Lord Falconer of Thoroton • Peter Hain • Patricia Hewitt • Geoff Hoon • John Hutton • Alan Johnson • Tessa Jowell • Ruth Kelly • Ian McCartney • David Miliband • John Prescott • John Reid • Jack Straw
Późniejsi członkowie gabinetu
Douglas Alexander • Hazel Blears • Jacqui Smith • Stephen Timms
W dniu powstania
Douglas Alexander • Lady Ashton • Ed Balls • Hilary Benn • Hazel Blears • Gordon Brown • Des Browne • Andy Burnham • Alistair Darling • John Denham • Peter Hain • Harriet Harman • Geoff Hoon • John Hutton • Alan Johnson • Ruth Kelly • David Miliband • Ed Miliband • James Purnell • Jacqui Smith • Jack Straw • Shaun Woodward
Późniejsi członkowie gabinetu
Yvette Cooper • Lord Mandelson • Jim Murphy • Paul Murphy • Lady Royall
