Jakas reklama 

 

Gramatyka języka francuskiego - opis zjawisk językowych w ujęciu synchronicznym występującym w języku francuskim.

Spis treści

edytuj Morfologia

edytuj Rodzajnik

Rodzajnik w języku francuskim występuje w dwóch rodzajach: męskim i żeńskim, a także w liczbie pojedynczej i mnogiej. Wyróżniamy dwa typy rodzajników: określone i nieokreślone.

Rodzajniki ściągnięte to połączenia rodzajnika określonego le i les z przyimkami à i de:

edytuj Rodzajnik określony

Rodzajnik określony używany jest wówczas, gdy stojący po nim rzeczownik oznacza rzeczy (osoby), które są powszechnie znane, jednoznacznie określone lub o których była już mowa.

Po przeczeniu rodzajnik określony nie zmienia swojej formy.

Rodzajnika określonego używa się przed:

edytuj Rodzajnik nieokreślony

Rodzajników nieokreślonych używamy wówczas, gdy stojący po nim rzeczownik oznacza bliżej nieokreślone rzeczy (osoby).

W zdaniu przeczącym , po ne ... pas zamiast rodzajnika określonego stosuje się przyimek de:

Pierre a une voiture. Pierre n'a pas de voiture.

W zdaniach przeczących z użyciem czasownika être (być) rodzajnik nieokreślony nie zmienia swej postaci.

edytuj Rodzajnik cząstkowy

Rodzajnik cząstkowy ma następujące formy:

Używa się go przed:

edytuj Rzeczownik

Jest podstawową częścią mowy w języku francuskim. Formę słownikową stanowi wyraz w liczbie pojedynczej. Francuski rzeczownik ma cechę rodzaju - męskiego lub żeńskiego. Rodzaj nijaki nie występuje. Rzeczownik odmienia się przez liczby - pojedynczą i mnogą. Posiada tylko jedną formę deklinacyjną.

edytuj Liczba mnoga rzeczownika

Liczbę mnogą tworzymy w większości przypadków dodając końcówkę -s do wyrazu w liczbie pojedynczej.

Odstępstwa od zasady Gdy rzeczownik w liczbie pojedynczej kończy się na -s, -z lub -x, didatkowej końcówki nie dodaje się

Niektóre rzeczowniki w miejsce końcówki -s przyjmują -x.Są to z reguły rzeczowniki zakończone na

Rzeczowniki zakończone na -ou z reguły przyjmują końcówkę -s. Niektóre tylko kończą się na -x. Najważniejsze z nich to un bijou (klejnot}
un caillou (kamień)
un chou (kapusta}
un genou (kolano)
un hibou (sowa)
un joujou (zabawka)
un pou (wesz)

edytuj Czasownik

Czasowniki określają wykonywaną czynność, lub stan, w jakim znajduje się podmiot. Pod względem morfopogicznym w języku francuskim wyróżniamy 3 grupy czasowników:

edytuj Czasowniki modalne

Les verbes modaux czyli czasowniki modalne należą do grupy czasowników wyrażających przyzwolenie, konieczność, możliwość itd... Czasowników tych jest tylko 4, a odmiana ich jest nieregularna. Należą tutaj:

edytuj Czasowniki zwrotne

Les verbes pronominaux, czyli czasowniki zwrotne stanowią odrębną grupę czasowników. Ich odmiana od zaimka zwrotnego, który znajduje się przed czasownikiem i który dostosowuje się do danej osoby. Zaliczany do tej grupy:

Przykłady:

edytuj Składnia

edytuj Szyk wyrazów w zdaniu

edytuj Czasy

edytuj Le Présent – czas teraźniejszy

Le présent, czas teraźniejszy, opisuje:

edytuj Le Passé Récent – czas przeszły niedawny

Czas wyrażający przeszłość niedawną, opisujący wydarzenia, które dopiero co miały miejsce.
Tłumaczy się go: właśnie co, dopiero co, niedawno, przed chwilą, przed momentem.
Czas ten tworzymy dodając do formy osobowej czasownika venir bezokolicznik poprzedzony 'de':

Schemat: VENIR + DE + BEZOKOLICZNIK

Zdanie twierdzące:

Zdanie przeczące:

Z czasownikiem zwrotnym:

Z czasownikiem zwrotnym w formie przeczącej:

W pytaniu:

Zdanie przeczące w formie pytającej:

edytuj L'imparfait – czas przeszły prosty niedokonany

Czas przeszły niedokonany, służy do:

Budowa czasu:
Schemat: Czasownik w 1 os.lm. czasu teraźniejszego, bez końcówki -ons, + ais, ais, ait, ions, iez, aient
Na przykład:

regarder → nous regardons → regard → je regardais/tu regardais/il regardait/nous regardions/vous regardiez/ils regardaient

W przypadku niektórych czasowników, aby zachować wymowę bezokolicznika, możliwa jest jedna z dwóch zmian ortograficznych:

Przeczenie: Je n'allais pas.
Pytanie: J'allais? / Allais-je?
Pytanie przeczące: Je n'allais pas? / N'allais-je pas?

edytuj Le Passé Composé – czas przeszły złożony dokonany

Czas ten jest niejako przeciwieństwem czasu l'imparfait. Służy:

Budowa czasu:
Schemat: avoir/être + participe passé
Czasownik posiłkowy avoir lub être w formach osobowych + participe passé (imiesłów czasu przeszłego).

Dla większości czasowników czasownikiem posiłkowym jest czasownik AVOIR. Na przykład:

Czasowniki zwrotne tworzy się z czasownikiem posiłkowym ETRE. Participe passé jest wtedy odmienny i uzgadnia się z podmiotem (do rodzaju żeńskiego dopisujemy -e, do liczby mnogiej -s, do rodzaju żeńskiego liczby mnogiej -es). Na przykład:

Istnieje ponadto kilka czasowników "ruchu" – tworzy się je również z czasownikiem posiłkowym ETRE, a zatem także i participe passé jest odmienny i uzgadnia się z podmiotem. Do czasowników "ruchu" należą między innymi: naître, aller, monter, arriver, venir, entrer, passer, rester, partir, sortir, descendre, tomber, mourir, retourner. Na przykład:

Tworzenie participe passé (imiesłów czasu przeszłego):

edytuj Le Plus-que-parfait – czas zaprzeszły

Jest czasem zaprzeszłym, oznacza czynności, które miały miejsce przed inną czynnością przeszłą już zakończoną (najczęściej czynność ta jest wyrażona w passé composé lub w imparfait). Plus-que-parfait jest czasem złożonym i składa się z czasownika posiłkowego être lub avoir, który odmieniamy w imparfait, a także z participe passé czasownika głównego. Budowa czasu:
Schemat: osoba + être lub avoir(odmienione w imparfait) + participe passé czasownika głównego.

Przykład:

edytuj Futur Proche

Czas futur proche jest czasem przyszłym stosowanym do mówienia o czynnościach, które będą miały miejsce w bardzo bliskiej przyszłości, czyli zaraz, a więc co do których jesteśmy naprawdę pewni, że się wydarzą.

osoba + aller + bezokolicznik

Czas futur proche tworzymy przez odmianę, w czasie teraźniejszym, czasownika aller (który w futur proche staje się czasownikiem posiłkowym), a następnie dorzucamy bezokolicznik czasownika wyrażającego czynność. Odmiana czasownika wygląda następująco:

Singulier (liczba pojedyncza) Pluriel (liczba mnoga)
 1 osoba je vais nous allons
 2 osoba tu vas vous allez
 3 osoba il/elle/on va ils/elles vont

Aller jest czasownikiem nieregularnym, który w codziennym użyciu oznacza iść, jechać. Natomiast w czasie futur proche pełni wyłącznie funkcję czasownika posiłkowego, którego nie tłumaczymy.

Przykłady:

edytuj Futur Simple

Czas ten stosujemy aby wyrazić czynności, które zostaną wykonane, lub też nie, w jakimś momencie w przyszłości np. za chwilę, jutro, później, za dwa dni itd. Po drugie, futur simple używamy również po wyrażeniach czasowych takich jak: quand, lorsque (kiedy), dès que (w momencie kiedy), aussitôt que jak tylko), jeśli dana czynność będzie wykonywana w przyszłości.

Czas futur simple tworzy się przez dodanie do bezokolicznika następujących końcówek:

Singulier (liczba pojedyncza) Pluriel (liczba mnoga)
 1 osoba je -ai nous -ons
 2 osoba tu -as vous -ez
 3 osoba il/elle/on -a ils/elles -ont

Czasowniki I i II grupy, czyli te zakończone na: -er, -ir dopisujemy podane wyżej końcówki np.: arriver – j'arriverai → przyjdę; dormir – nous dormirons → będzimy spali.

Czasowniki zakończone na -re, odrzucamy "e" i dopisujemy odpowiednie końcówki jak np.: vivre – nous vivrons → będziemy żyli.

Przykłady:

edytuj Futur antérieur

Czas futur antérieur jest czasem przyszłym uprzednim, zwanym również czasem zaprzyszłym. Futur antérieur składa się z czasownika posiłkowego avoir lub être, odmienianym w czasie futur simple, oraz z participe passé czasownika właściwego.

osoba + être lub avoir (odmienione w futur simple) + participe passé

Przykład:

edytuj Le passé antérieur – czas zaprzeszły literacki

no host brak hosta niezarejestrowana strona brak hosta 906