Języki świata - obecnie na świecie używa się ok. 6-7 tysięcy języków. Dokładne ustalenie tej liczby utrudnia brak zgody wśród językoznawców co do klasyfikacji niektórych etnolektów, jako odrębnych języków, bądź dialektów. Przeważająca część języków świata pozostaje w formie bezpiśmiennej.
Podstawową jednostką klasyfikacji języków jest rodzina językowa. W obrębie rodziny mniejszymi jednostkami są: grupa i zespół. Czasem wyróżniane są też dodatkowe jednostki pośrednie, jak podrodzina i gałąź.
Rodziny językowe są łączone w jednostki wyższego rzędu: makrorodziny i fyle. Są one jednak rzadko stosowane, gdyż udowodnienie pokrewieństwa poszczególnych rodzin między sobą jest trudne i z reguły ma charakter hipotetyczny. Niekiedy uważa się że wszystkie ludzkie języki wywodzą się od jednego prajęzyka, nazywanego Proto-World lub Proto-Sapiens (zob. prajęzyk ludzkości).
Spis treści |
edytuj Podstawowa klasyfikacja języków świata
.png)
Dokładniejsze klasyfikacje znajdują się w hasłach dotyczących poszczególnych rodzin i grup.
edytuj Eurazja
- Języki indoeuropejskie - największa rodzina językowa świata pod względem liczby mówiących (ok. 45% mieszkańców Ziemi), języki z terenów Europy i Azji Środkowo-Zachodniej, obecnie rozpowszechnione na wszystkie kontynenty
- Języki tyrreńskie - wymarła starożytna rodzina z okolic Morza Śródziemnego
- Języki uralskie - języki z północnej Eurazji i Węgier, ze względu na odrębność języka jukagirskiego coraz częściej nazywana uralsko-jukagirską
- Języki ałtajskie - języki Azji północnej, środkowej i Turcji, ok. 6% ziemskiej populacji, przez niektórych językoznawców rodzina ałtajska jest uznawana za ligę językową, a jej grupy klasyfikowane są jako odrębne rodziny
- Języki czukocko-kamczackie - wymierające języki północno wschodniej Syberii
- Języki drawidyjskie - języki południowych Indii i Sri Lanki, ok. 3% ziemskiej populacji, ze względu na włączanie przez niektórych językoznawców w obręb rodziny języka elamickiego czasami nazywana elamo-drawidyjską
- Języki abchasko-adygijskie (północno-zachodniokaukaskie) - wymierające języki ze wschodniego wybrzeża Morza Czarnego
- Języki północno-wschodniokaukaskie - języki Czeczenii i Dagestanu, dawniej używane też na terenach Bliskiego Wschodu
- Języki kartwelskie (południowokaukaskie) - język gruziński i pokrewne dialekty
- Języki chińsko-tybetańskie - języki wschodniej i południowo-wschodniej Azji, pod względem liczby mówiących druga rodzina językowa świata (ok. 22% ziemskiej populacji)
- Języki dajskie - języki południowo-wschodniej Azji, ok. 1.5% ziemskiej populacji
- Języki austroazjatyckie - języki południowo-wschodniej Azji, Bangladeszu i wschodnich Indii, ok. 2% ziemskiej populacji
- Języki miao-yao (języki hmong-mien) - niewielka rodzina języków południowych Chin i południowo-wschodzniej Azji
- Języki jenisejskie - wymierające języki środkowej Syberii
edytuj Afryka
- Języki afroazjatyckie - języki Afryki północnej i Bliskiego Wschodu, ok. 5% ziemskiej populacji
- Języki nilo-saharyjskie - języki górnego dorzecza Nilu, Czadu i Sudanu
- Języki nigero-kongijskie - języki Afryki subsaharyjskiej, ok. 6% ziemskiej populacji
- Języki khoisan - języki Buszmenów i Hotentotów, posiadają charakterystyczne mlaski
edytuj Ameryka Północna
- Języki eskimo-aleuckie - podbiegunowe języki Czukotki, Alaski, północnej Kanady i Grenlandii
- Języki na-dene - rdzenne języki Ameryki Północnej
- Języki makrosiouańskie - nadrodzina, często nieuznawana
- Języki majańskie (maja)
- Języki muskogejskie (muskogi)
- Języki wakaskie (wakasz)
edytuj Ameryka Południowa
- Języki ajmarskie (ajmara)
edytuj Australia i Oceania
- Języki indopacyficzne - rdzenne języki Tasmanii, Nowej Gwinei i Oceanii, hipotetyczna makrorodzina lub fyla językowa zaproponowana przez Josepha Greenberga
- Języki austronezyjskie - rdzenne języki Oceanii i Azji Południowo-Wschodniej, ok. 4% ziemskiej populacji
- Języki australijskie - wymierające rdzenne języki Australii, hipotetyczna makrorodzina, przez część językoznawców rozbijana na wiele niezależnych rodzin
edytuj Języki izolowane
Języki których przynależność jest nieznana lub dyskutowana
- Język ajnoski
- Język baskijski
- Język buruszaski
- Język japoński, wraz z językami riukiu
- Język koreański
- Język kusunda
- Język nahali
- Język niwchijski
- Język sumeryjski
edytuj Zobacz też
- klasyfikacja języków
- najczęściej używane języki świata
- rodzina językowa
- prajęzyk
- język migowy
- języki sztuczne
- językoznawstwo