1 kość gnykowa
2 nagłośnia
3 fałd przedsionkowy
4 więzadła głosowe
5 mięsień tarczowo-nalewkowy
6 kieszonka krtaniowa
7 mięsień głosowy
8 wyniosłość krtaniowa (jabłko Adama)
9 Chrząstka pierścieniowata
10 jama dolna krtani
11 pierwszy pierścień tchawiczny
12 jama tchawicy
Krtań (łac. larynx) – część układu oddechowego umieszczona między C4 a C6 (czwartym kręgiem szyjnym a szóstym kręgiem szyjnym). U dzieci jest ona położona na ogół 1-2 kręgi wyżej. Rozpoczyna się wejściem do krtani. Krtań łączy gardło z tchawicą, jest także narzędziem służącym do wydawania dźwięków.
Spis treści |
edytuj Szkielet chrzęstny krtani
Szkielet krtani składa się z chrząstek połączonych ze sobą stawami, mięśniami i więzadłami.
Wyróżnia się:
| Chrząstki parzyste | Chrząstki nieparzyste |
|---|---|
| nalewkowate | pierścieniowata |
| różkowate | tarczowata |
| klinowate | nagłośniowa |
Stawy i połączenia ścisłe łączące chrząstki krtani to:
- staw nalewkowo-pierścienny budowa zbliżona do stawu eliptycznego, wzmocniony przez więzadło pierścienno-nalewkowe tylne (rozwiera szparę głośni);
- staw pierścienno-tarczowy to staw kulisty, jego torebkę wzmacniają: więzadło różkowo-pierścienne przednie, tylne i boczne oraz więzadło pierścienno-tarczowe (wydłuża więzadło głosowe, zwiększając ich napięcie - pomaga wydobywać wysokie dźwięki);
- więzozrost nalewkowo-różkowy (często jest to połączenie łącznotkankowe, może jednak występować jako połączenie stawowe).
edytuj Mięśnie krtani
| Miano mięśnia | Początek | Przyczep | Czynność | Unerwienie |
|---|---|---|---|---|
| Mięsień pierścienno-tarczowy | łuk chrząstki pierścieniowatej | dolny brzeg i róg chrząstki tarczowatej | napina fałdy głosowe | gałąź zewnętrzna nerwu krtaniowego górnego |
| Mięsień pierścienno-nalewkowy tylny | powierzchnia tylna płytki chrząstki pierścieniowatej | wyrostek mięśniowy chrząstki nalewkowatej | rozszerza szparę głośni | nerw krtaniowy dolny |
| Mięsień pierścienno-nalewkowaty boczny | brzeg górny i powierzchnia zewnętrzna łuku chrząstki pierścieniowatej | wyrostek mięśniowy chrząstki nalewkowatej | zwęża szparę głośni | |
| Mięsień tarczowo-nalewkowy | powierzchnia wewnętrzna chrząstki tarczowatej | przednio-boczna powierzchnia chrząstki nalewkowatej | ||
| Mięsień nalewkowy-poprzeczny (nieparzysty) | powierzchnia tylna chrząstki nalewkowatej | powierzchnia tylna chrząstki nalewkowatej | ||
| Mięsień nalewkowy-skośny | wyrostek mięśniowy chrząstki nalewkowatej | wierzchołek chrząstki nalewkowatej strony przeciwnej | ||
| Mięsień nalewkowo-nagłośniowy | chrząstka nalewkowata | brzeg boczny chrząstki nagłośniowej | zamyka wejście do krtani | |
| Mięsień tarczowo-nagłośniowy | powierzchnia wewnętrzna chrząstki tarczowatej | chrząstka nagłośniowa | ||
| Mięsień głosowy | powierzchnia wewnętrzna chrząstki tarczowatej | wyrostek głosowy i dołek podłużny chrząstki nalewkowatej | napina fałdy głosowe |
edytuj Jama krtani
Wyróżnia się trzy piętra krtani: górne, środkowe i dolne.
Piętro górne stanowi przedsionek krtani. Ograniczony on jest przez fałd międzynalewkowy od tyłu, od przodu przez nagłośnię, od boku przez fałdy nalewkowo-nagłośniowe. Kończy się na poziomie fałdów głosowych.
Piętro środkowe stanowi jamę pośrodkową krtani. Zajmuje przestrzeń od fałdów przedsionkowych do głosowych. Od ściany bocznej tego piętra odchodzi obustronnie kieszonka krtaniowa. Sięga ona ku przodowi do chrząstki tarczowatej i ku tyłowi do chrząstki nalewkowatej.
Piętro dolne stanowi jamę podgłośniową. Bez wyraźnej granicy przechodzi w jamę tchawicy.
edytuj Szpara głośni
Szpara głośni to szczelina znajdująca się między fałdami głosowymi,łączy jamę pośrednią z dolną.
edytuj Głośnia
To najwęższa część jamy krtani. Od góry ograniczają ją fałdy kieszonki krtaniowej.Poniżej przebiegają fałdy głosowe.
edytuj Unerwienie krtani
Krtań unerwiają gałęzie nerwu błędnego:
- nerw krtaniowy górny (unerwia mięsień pierścienno-tarczowy),
- nerw krtaniowy dolny (wszystkie pozostałe mięśnie krtani).
edytuj Unaczynienie krtani
Krtań jest zaopatrywana przez:
- tętnicę krtaniową górną, odchodzącą od tętnic tarczowych górnych (wchodzi do krtani przeważnie przez otwór w błonie gnykowo-tarczowej),
- gałęzie pierścienno-tarczowe, odchodzące od tętnic tarczowych górnych (przebijają więzadło pierścienno-tarczowe),
- tętnice krtaniowe dolne, odchodzące od tętnic tarczowych dolnych.
edytuj Obrazy
 Oskrzela, drzewo oskrzelowe i płuca |
 Krtań |
 Więzadła krtani (widok przednio-boczny) |
 Więzadła i mięśnie zewnętrzne krtani (widok przednio-boczny) |
 Przekrój strzałkowy krtani oraz górnej części tchawicy |
 Przekrój czołowy krtani i górnej części tchawicy |
 Wejście do krtani (widok z tyłu) |
 Laryngoskopowy widok wnętrza krtani |
 Strzałkowy przekrój jamy nosowej, ustnej, gardła i krtani |
 Endoskopowy obraz krtani uzyskany przed intubacją przełyku w gastroskopii |
