Monogatari to (jap. 物語 - opowiadanie o rzeczach i sprawach) - opowieść, forma narracyjna wykształcona w okresie Heian.
Wyróżnia się wiele rodzajów monogatari, np.:
- denki-monogatari (伝奇物語) - opowieści fikcyjne, romantyczne
- uta-monogatari (歌物語) - opowieści do pieśni
- shajitsu-monogatari (写実物語) - opowieści realistyczne
- rekishi-monogatari (歴史物語) - opowieści historyczne
- gunki-monogatari (軍記物語) - opowieści wojenne
- setsuwa-monogatari (説話物語) - opowieści narracyjne, anegdotyczne
- giko-monogatari (擬古物語) - opowieści imitujące styl klasyczny
i inne.
Monogatari uważane za najbardziej znane, a jednocześnie jedne z najstarszych to:
- Ise-monogatari - Opowieści z Ise
- Genji-monogatari - Opowieść o Księciu Genji (aut. Murasaki Shikibu)
- Heike-monogatari - opowiadająca o wojnie Gempei (między klanem Taira oraz Minamoto).
Termin obecnie szerszy, obejmujący znaczeniowo gatunki epickie (powieść, opowiadanie, czy nowelę).
Zobacz też: literatura japońska.