Jakas reklama 

 

Ten artykuł dotyczy aktora. Zobacz też: inne osoby o tym nazwisku.
Paul Newman
Paul Newman w czerwcu 2007 roku
Prawdziwe nazwisko Paul Leonard Newman
Data i miejsce urodzenia 26 stycznia 1925
Stany Zjednoczone Shaker Heights w stanie Ohio, USA
Data i miejsce śmierci 26 września 2008
Stany Zjednoczone Westport w stanie Connecticut, USA
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Profil w bazie IMDb

Paul Leonard Newman (ur. 26 stycznia 1925 w Shaker Heights, zm. 26 września 2008 w Westport[1]) – amerykański aktor, scenarzysta, reżyser, kompozytor i producent filmowy.

Spis treści

edytuj Życiorys

W szkole brał udział w przedstawieniach teatralnych, wyróżniał się także w drużynach piłki nożnej i koszykówki oraz wśród pływaków. Otrzymał stypendium sportowe i podjął naukę w college'u na kierunku ekonomia.

W czasie II wojny światowej w latach 1943-1945 służył jako strzelec-radiotelegrafista w Navy Air Corp. Gdy był w wojsku szkolono go na pilota, ale nie mógł ukończyć kursu ze względu na daltonizm.

W latach 1951-1952 uczęszczał do Yale, pracując jednocześnie w nowojorskiej telewizji i ucząc się w Actors Studio. Przyciągnął uwagę krytyków debiutem na Broadwayu w "Picnicu" (1953). Na początku kariery był często mylony z szczupłym wówczas Marlonem Brando. Newman twierdził, że w co najmniej 500 notesach z autografami wpisał: "z najlepszymi życzeniami od Marlona Brando".

Po raz pierwszy pojawił się na dużym ekranie w filmie Srebrny kielich (1954), epizodzie biblijnym. Był tak zażenowany swoim ekranowym debiutem w tym historycznym fresku, że na łamach Variety zamieścił ogłoszenie, w którym przepraszał za swój występ. Jednak pozytywne recenzje otrzymał dopiero za rolę boksera Rocky'ego Graziano w Między linami ringu (ang. Somebody Up There Likes Me).

W latach 70. (na długo przed "Tajemnicą Brokeback Mountain") wzburzył całe Hollywood, gdy wyraził chęć zagrania głównej roli w adaptacji bestsellerowej powieści "The Front Runner", opowiadającej o homoseksualnej miłości między trenerem drużyny a zawodnikiem. Film nigdy nie powstał.

W 1986 otrzymał Oscara za rolę w filmie "Kolor pieniędzy".

Jego wielkim hobby były wyścigi samochodowe. Zainteresował się nimi po występie w filmie z 1969 Zwycięstwo. Swój pierwszy profesjonalny wyścig zaliczył w 1972 i do końca oficjalnie nie ogłosił zakończenia sportowej kariery. W 1979 ukończył 24-godzinny wyścig LeMans na drugiej pozycji. W 1995 ukończył na trzecim miejscu (i pierwszym w swojej klasie) 24-godzinny wyścig w Daytonie. Był też współwłaścicielem zespołu wyścigowego Newman/Haas/Lanigan Racing.

Kiedy ujrzała światło dzienne afera Watergate okazało się, że Paul Newman figurował na słynnej liście Wrogów Nixona (Richard Nixon's Enemies List).

Dwukrotnie zagrał role, w których miał pierwotnie wystąpić James Dean (a w których nie wystąpił z powodu przedwczesnej śmierci). Były to "Somebody Up There Likes Me" (1956) i "The Left Handed Gun" (1958).

Na Uniwersytecie Princeton studenci obchodzą 24 kwietnia tzw. "Dzień Newmana". W tym dniu, do tradycji należy wypicie 24 piw w ciągu 24 godzin. Nie jest to oficjalne święto uczelni, a sam aktor deklarował, że czułby się lepiej, gdyby tej tradycji już nie kontynuowano.

W 1982 stworzył wraz z przyjacielem Aron Edward Hotchner firmę/markę "Newman's Own Inc." produkującą żywność. Całość uzyskanych dochodów zasila "Newman's Own Fundation", będącą fundacją charytatywną. Obecnie wartość pomocy przeznaczonej, zarówno przez fundację jak i samego Paula Newmana, na cele charytatywne przekroczyła 250 milionów dolarów.

W czerwcu 2008 media doniosły, że aktor, były nałogowy palacz, ma raka płuc[2].

26 września 2008 w wieku 83 lat zmarł w swoim domu na raka płuc.

edytuj Życie prywatne

W 1949 ożenił się z Jackie Witte, z którą miał troje dzieci: Scotta (jedynego syna, ur. w 1950, który zmarł w 1978 wskutek przedawkowania narkotyków), Susan (ur. w 1953, obecnie Kendall Newman) i Stephanie.

W 1958 rozwiódł się z nią i ożenił z Joanne Woodward. W 1961 urodziła się jego córka Melissa, w 1959 - Nell (obecne nazwisko Potts), w 1965 - Claire.

edytuj Filmografia

Przypisy

  1. ↑ Onet.pl: Paul Newman nie żyje (pl). [dostęp 27 września 2008].
  2. ↑ The Daily Telegraph: Paul Newman has cancer (en). [dostęp 27 września 2008].

edytuj Linki zewnętrzne

wymiana linkow niezarejestrowana strona no host sprawdz strone brak hosta