| Stany Zjednoczone |
|
Ten artykuł jest częścią serii:
|
Wybory na urząd prezydenta i wiceprezydenta w Stanach Zjednoczonych Ameryki odbyły się we wtorek 4 listopada 2008[1].
Nieoficjalnie, dane z 99% lokali wyborczych (stan z 7 listopada 2008) wskazują, że głosowanie przeprowadzone do 4 listopada 2008 przyznało kandydatom na elektorów popierających Baracka Obamę i Josepha Bidena 365 mandatów w 538-mandatowym Kolegium Elektorskim wobec 173 mandatów dla elektorów Johna McCaina i Sarę Palin. Pozostali kandydaci nie uzyskali głosów elektorskich. Podział ten odzwierciedla ordynację większościową z jednym zwycięzcą, we wszystkich stanach USA z wyjątkiem stanów Maine i Nebraska [2].
Formalny wybór prezydenta i wiceprezydenta zostanie dokonany 15 grudnia 2008 głosami wybranych 4 listopada 2008 elektorów. Wówczas każdy z 538 elektorów w każdym ze stanów zagłosuje pisemnie na dwie osoby (prezydenta i wiceprezydenta). Głosy te przekazane zostaną do Senatu. Po czym 6 stycznia 2009 przewodniczący Senatu (tj. urzędujący wiceprezydent) w obecności Senatu i Izby Reprezentantów zarządzi ich przeliczenie i ogłosi wynik wyborów na urzędy prezydenta i wiceprezydenta kolejnej kadencji.
Na prezydenta zostanie wybrana tylko ta osoba, która w głosowaniu elektorskim z 15 grudnia 2008 otrzymała bezwzględną większość głosów tj. przynajmniej 270. W innym wypadku to posłowie z Izby Reprezentantów głosując pisemnie dokonają wyboru prezydenta (zaś Senat wiceprezydenta).
Prezydent i wiceprezydent zostaną zaprzysiężeni w południe 20 stycznia 2009 w Waszyngtonie.
Głosowanie elektorów jest swojego rodzaju ceremonią. Elektorzy tylko w wyjątkowych głosowali dotychczas niezgodnie z głosami obywateli, którzy ich wybierają i nigdy nie zmieniło to wyniku wyborów. System elektorski w odróżnieniu od głosowania bezpośredniego wywodzi się z historii i podziału politycznego Stanów Zjednoczonych. Odzwierciedla on zaprojektowanie systemu demokracji w republice w taki sposób, aby ani małe stany ani duże stany nie przeważały nad sobą nawzajem.
Stany Zjednoczone zaprosiły przedstawicieli Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka (ODIHR) OBWE do obserwacji przebiegu wyborów. W misji wzięło udział ok. 100 obserwatorów[3].
edytuj Wyniki
Tradycyjnie, jako pierwsza, osada Dixville Notch w stanie New Hampshire, przeprowadza wybory tuż po północy i ogłasza natychmiastowo wyniki. Jest to uprawnione o ile wszyscy wyborcy zagłosowali. W 2008 wyniki te były następujące[4]:
- Obama 15,
- McCain 6,
- Ralph Nader 0.
Nieoficjalnie, dane z 99% lokali wyborczych (stan na 21 listopada 2008) wskazują, że głosowanie przeprowadzone do 4 listopada 2008 przyznało kandydatom na elektorów popierających Baracka Obamę 365 mandatów w 538-mandatowym Kolegium Elektorskim wobec 173 mandatów dla elektorów Johna McCaina. Pozostali kandydaci nie uzyskali głosów elektorskich. Podział ten odzwierciedla ordynację większościową z jednym zwycięzcą, we wszystkich stanach USA z wyjątkiem stanów Maine i Nebraska. [2].
Ok 21:05 czasu lokalnego w Phoenix w stanie Arizona, John McCain w towarzystwie Sary Palin i ich obojga rodzin wygłosił tradycyjne przemówienie przegranego kandydata, składając gratulacje Barackowi Obamie. Tylko 5 minut wcześniej zakończono głosowanie w stanie Kalifornia (wygranym przez Obamę). Obama wygrał w międzyczasie m.in. stany Pensylwania, Ohio, Nowy Meksyk, Wisconsin, Minnesota, New Hampshire, spośród tych, gdzie domniemany wynik miał przeważyć szalę całych wyborów[2].
edytuj Sytuacja
Urzędujący prezydent, republikanin George W. Bush, zgodnie z konstytucją nie mógł ubiegać się o trzecią kadencję, zatem w łonie obu partii odbyła się otwarta walka o nominację, zwłaszcza, iż urzędujący wiceprezydent Dick Cheney oznajmił, że nie będzie kandydować. Były to pierwsze od 1952 w pełni otwarte wybory, w których udziału nie wzięli urzędujący prezydent lub jego zastępca (ani też nie ubiegali się o nominację swych partii).
edytuj Główni kandydaci[5]
| Lp. | Zdjęcie | Imię i Nazwisko | Kandydat na wiceprezydenta | Partia |
|---|---|---|---|---|
| 1. | John McCain | Sarah Palin | Partia Republikańska | |
| 2. | Barack Obama | Joe Biden | Partia Demokratyczna |
edytuj Kandydaci w prawyborach
edytuj Partia Demokratyczna
edytuj Zwycięzca prawyborów
|
Młodszy Senator Barack Obama z Illinois |
edytuj Wycofani kandydaci
|
Młodszy Senator Hillary Rodham Clinton z Nowego Jorku |
Senator Christopher Dodd z Connecticut |
Były senator i kandydat na wiceprezydenta 2004 John Edwards z Karoliny Północnej |
|
|
Były senator Mike Gravel z Alaski |
Kongresman Dennis Kucinich z Ohio |
Gubernator Bill Richardson z Nowego Meksyku |
Były gubernator Tom Vilsack z Iowy |
edytuj Partia Republikańska
edytuj Zwycięzca prawyborów
|
Starszy Senator John McCain z Arizony |
edytuj Wycofani kandydaci
|
Senator Sam Brownback z Kansas |
Były gubernator Jim Gilmore z Wirginii |
Były burmistrz Rudolph Giuliani z Nowego Jorku |
Były gubernator Mike Huckabee z Arkansas |
|
Kongresman Duncan Hunter z Kalifornii |
Aktywista Alan Keyes z Maryland |
Były gubernator Mitt Romney z Massachusetts |
|
|
Kongresman Tom Tancredo z Kolorado |
Były senator Fred Dalton Thompson z Tennessee |
Były gubernator i sekretarz zdrowia Tommy Thompson z Wisconsin |
edytuj Kandydaci trzecich partii
edytuj Partia Zielonych
|
Była demokratyczna kongreswoman Cynthia McKinney z Georgii |
edytuj Partia Libertariańska
edytuj Independence-Ecology Party
|
Działacz społeczny Ralph Nader z Connecticut |
popierany także przez: Peace and Freedom, Michigan Natural Law, Delaware Independent, Oregon Peace, New York Populist
edytuj America's Independent
edytuj Partia Konstytucyjna
popierany także przez: Kansas Reform, Virginia Independent Green
edytuj Socialist Party USA
popierany także przez: Vermont Liberty Union
edytuj Partia Reform
Ted Weill
edytuj Partia Prohibicji
Gene Amondson
edytuj Socialist Workers Party
Róger Calero
edytuj Boston Tea Party
Charles Jay
edytuj Party for Socialism and Liberation
Gloria La Riva
edytuj Objectivist Party
Thomas Stevens
edytuj Heartquake '08
Jonathan Allen
edytuj Vote Here
Jeff Boss
edytuj United States Pacifist Party
Bradford Lyttle
edytuj New Party
John Joseph Polachek
edytuj Humanistic Party
Lanakila Washington
edytuj Socialist Equality Party
Jerry White
edytuj Kandydaci niezależni
- Donald K. Allen
- Jose M. Aparicio
- Lawson Bone
- Ted Brown Sr.
- Santa Claus
- James D. Criveau
- Richard Duncan
- Michael Faith
- James R. Germalic
- Mark Graham
- Leonard Habermehl
- RaeDeen R. Heupel
- Thaddaus Hill
- Ronald Hobbs
- Yonyuth Hongsakaphadana
- Keith Judd
- Lou Kujawski
- Frank McEnulty
- Frank Moore
- Kevin Mottus
- Gary Nettles
- John Plemons
- Platt Robertson
- Joe Schriner
- David John Sponheim
- Lynne A. Starr
- Blaine Taylor
Przypisy
- ↑ w 34 stanach prawo lokalne dopuszcza korespondencyjne głosowanie na elektorów na dwa tygodnie przed 4 listopada 2008, lub podobnie tzw. głosowanie wczesne (ang. early voting) w osobie
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Politics: 2008 Election results: National overview (en). W: MSNBC.com [on-line]. Microsoft MSN, 2008-11-07. [dostęp 2008-11-07].
- ↑ Needs assessment report ahead of general elections in the United States, 4 November 2008 (en). 29 lipca 2008.
- ↑ Matthew Borghese: First Votes In As New Hampshire Town Picks Barack Obama (en). W: AHN [on-line]. AHN Media Corporation, 2008-11-04. [dostęp 2008-11-04].
- ↑ Meet the 2008 Presidential Candidates. A look at the candidates competing to be the next U.S. president (en).
1789 • 1792 • 1796 • 1800 • 1804 • 1808 • 1812 • 1816 • 1820 • 1824 • 1828 • 1832 • 1836 • 1840 • 1844 • 1848 • 1852 • 1856 • 1860 • 1864 • 1868 • 1872 • 1876 • 1880 • 1884 • 1888 • 1892 • 1896 • 1900 • 1904 • 1908 • 1912 • 1916 • 1920 • 1924 • 1928 • 1932 • 1936 • 1940 • 1944 • 1948 • 1952 • 1956 • 1960 • 1964 • 1968 • 1972 • 1976 • 1980 • 1984 • 1988 • 1992 • 1996 • 2000 • 2004 • 2008
